🏛️ دانشنامه سقز گِیان / رویدادهای تاریخی

سنت همیاری و تعاون جمعی «هه‌ره‌وه‌ز» (هاوکاری) در سقز

📌 نوع رویداد:
سنت اجتماعی، تعاون داوطلبانه و آیین مردمی
🕒 تاریخ وقوع:
فصل‌های درو، کاشت، ساخت بنا و مواقع بحران‌های طبیعی
📍 محل وقوع:
روستاهای سرشیو، زیویه، خورخوره و مزارع پیرامون شهر سقز
تصویر سنت همیاری و تعاون جمعی «هه‌ره‌وه‌ز» - دانشنامه کهنشهر سقز گیان

📖 شرح تفصیلی واقعه، علل و پیامدهای تاریخی

کهن‌ترین رسم تعاون جمعی و نیکوکاری بی‌مزد در فرهنگ کردی، که در آن اهالی شهر و روستا برای دروی غلات، ساخت سقف خانه نیازمندان، مهار آتش‌سوزی مراتع یا پخت نان به یاری یکدیگر می‌شتابند.

روایت تاریخی و اهمیت رخداد

رسم دیرپای «هه‌ره‌وه‌ز» (هاوکاری / گه‌ره‌و) زیباترین تجلی اخلاق مدنی، نوع‌دوستی و همبستگی اجتماعی در تاریخ کهن‌شهر سقز و روستاهای تابعه آن است. بر پایه این سنت باستانی، هنگامی که کشاورزی برای دروی گندم در دامنه‌های تند زاگرس با کمبود نیرو مواجه شود، یا خانواده‌ای نیازمند ساخت یا کاهگل کردن سقف خانه پیش از آغاز باران‌های پاییزی باشد، دهیار یا معتمدین بانگ هه‌ره‌وه‌ز سر می‌دهند. در پاسخ، ده‌ها مرد و زن با داس و ابزار کار حاضر شده و بدون دریافت هیچ‌گونه دستمزد، کار دشوار چند هفته را در یک روز به پایان می‌رسانند. صاحب کار تنها وظیفه طبخ یک وعده ناهار دسته‌جمعی سنتی (همچون کفته، آبگوشت یا کلانه) را بر عهده دارد. در دوران معاصر، این روحیه هه‌ره‌وه‌ز در قالب تشکل‌های مردم‌نهاد زیست‌محیطی سقز برای اطفای حریق جنگل‌ها و مهار بحران‌ها با افتخار استمرار یافته است.

اسناد، مآخذ و منابع پژوهشی معتبر

📚 اسناد، مآخذ و منابع پژوهشی معتبر: فاروقی، عمر (۱۳۶۹). نظری به تاریخ و فرهنگ سقز؛ شریفی، احمد (۱۳۸۵). مردم‌شناسی روستایی موکریان؛ گزارش‌های ثبت الگوهای تعاون سنتی در پژوهشگاه علوم انسانی.

💡 اسناد یا خاطره‌ای از این واقعه دارید؟