🏛️ دانشنامه سقز گِیان / رویدادهای تاریخی

آیین‌های کهن و جشنواره تاریخی نوروز در سقز و پیرامون

📌 نوع رویداد:
آیین سنتی و جشن باستانی
🕒 تاریخ وقوع:
۲۹ اسفند تا اول فروردین ماه هر سال
📍 محل وقوع:
قله و دامنه‌های کوهستان جاقل، میدان آزادی و روستاهای تابعه سقز
آیین‌های کهن و جشنواره تاریخی نوروز در سقز و پیرامون

📖 شرح تفصیلی واقعه، علل و پیامدهای تاریخی

جشن باستانی نوروز در سقز با آیین برافروختن شعله‌های آتش بر قله تاریخی جاقل، رقص حماسی هه‌لپه‌رکی و پوشیدن لباس‌های فاخر کُردی به عنوان شکوهمندترین رستاخیز فرهنگی سال.

روایت تاریخی و اهمیت رخداد

جشن نوروز در سقز کهن‌ترین و شورانگیزترین رخداد تقویم فرهنگی مردم منطقه موکریان است. عصرگاه آخرین روز اسفندماه، هزاران تن از اهالی سقز و مسافران نوروزی با بر تن کردن جامه‌های اصیل کردی (چوخه و رانک مردانه و کراس‌های فاخر ابریشمی زنانه) به سمت ارتفاعات تفرجگاه جاقل حرکت می‌کنند. با غروب آفتاب، شعله‌های سترگ آتش نوروزی بر چکاد کوه جاقل برافروخته شده و حلقه‌های صدها نفری رقص «هه‌لپه‌رکی» همراه با نوای سرنا و دهل و دف‌نوازی در کوهپایه‌ها شکل می‌گیرد. در روزهای پس از تحویل سال، آیین‌های دیدار عید، طبخ کلانه محلی و جشن‌های روستایی در زیویه، سارا و ترجان تا سیزده‌بدر ادامه می‌یابد.

اسناد، مآخذ و منابع پژوهشی معتبر

📚 اسناد، مآخذ و منابع پژوهشی معتبر: فاروقی، عمر (۱۳۸۰). نگاهی به فرهنگ فولکلور و بازی‌های بومی سقز؛ شریفی، احمد (۱۳۸۵). نوروز در کردستان و باستان‌شناسی زاگرس؛ پرونده ثبت ملی نوروز در میراث ناملموس ایران.

💡 اسناد یا خاطره‌ای از این واقعه دارید؟