یکی از شگفتانگیزترین کشفیات باستانشناسی خاورمیانه در قرن بیستم، با آشکار شدن پلاکهای زرین، عاجکاریهای شاهی و آثار مفرغی تمدن مانایی و سکایی در دل تپه زیویه سقز.
روایت تاریخی و اهمیت رخداد
در اواخر دهه ۱۳۲۰ خورشیدی (حدود سال ۱۳۲۵ هـ.ش)، به دنبال بارندگیهای شدید فصلی و فرسایش خاک در دیواره تپه تاریخی زیویه واقع در ۴۲ کیلومتری جنوبشرقی شهر سقز، یکی از عظیمترین گنجینههای تمدنی جهان باستان نمایان گردید. کودکان و چوپانان محلی به صورت تصادفی اشیای درخشان طلا و قطعات منبتکاری شده عاج فیل را کشف کردند. این رویداد طوفانی در محافل باستانشناسی جهان برپا ساخت. آندره گدار (رئیس وقت باستانشناسی ایران) و رومن گیرشمن بلافاصله به بررسی تپه پرداختند. آثار مکشوفه شامل دستبندهای زرین با نقوش شیردال، کمربندهای طلایی مزین به جانوران اساطیری، عاجهای حکاکیشده با صحنههای نبرد آشوری و دیگهای برنزی بود که پیوند تاریخی خیرهکننده تمدنهای مانایی، سکایی و مادی را به جهانیان اثبات کرد. گنجینه زیویه امروزه به عنوان شاهکار هنر کهن زاگرس در موزه ملی ایران، موزه لوور و موزه متروپولیتن نگهداری میشود.
اسناد، مآخذ و منابع پژوهشی معتبر
📚 اسناد، مآخذ و منابع پژوهشی معتبر: گدار، آندره (۱۹۵۰). گنجینه زیویه؛ معتمدی، نصرتالله (۱۳۷۵). کاوشهای باستانشناسی زیویه؛ گیرشمن، رومن (۱۳۷۴). ایران از آغاز تا اسلام؛ اسناد رسمی اداره کل باستانشناسی ایران.