رشته‌کوه‌ها و قله آلپی چهل‌چشمه سقز (۳۱۳۷ متر)

📊 شناسنامه هویتی، دوران تاریخی و مشخصات باستان‌شناسی اثر

🏛️نوع اثر / کاربری
رشته‌کوه آلپی، قله مرتفع و یخچال طبیعی دائمی
⏳دوره تاریخی و قدمت
دوران زمین‌شناسی مزوزوئیک و کوه‌زایی آلپی زاگرس
📜وضعیت ثبت ملی
اثر طبیعی ملی و نگین اکوتوریسم کوهستانی ایران
🆔شناسه آرشیو دانشنامه
SG-PLC-0140
🕒ساعات و شرایط بازدید
فصل صعود: اردیبهشت الی مهرماه (زمستان نیازمند تجهیزات حرفه‌ای)
🧭مختصات جغرافیایی GPS
35.839094, 46.538083
⛰️ارتفاع از سطح دریا
۳۱۳۷ متر از سطح دریا (بام شهرستان سقز)
🚗فاصله تا مرکز شهر سقز
۵۶ کیلومتری جنوب سقز (مسیر خورخوره به اسحاق‌آباد و کانعمت)
📍موقعیت و نشانی تأییدشده در نقشه
کردستان، ۵۶ کیلومتری جنوب شهرستان سقز، مرز مشترک سقز، دیواندره و مریوان، روستاهای اسحاق‌آباد و کانعمت
🏗️ویژگی‌های کالبدی و معماری
۲۰ قله سر به فلک کشیده (شاه‌نشین، دالاش، دوبرا، کل‌کوژ)، یخچال‌های طبیعی چندصدهزار ساله، چشمه‌های جوشان آب شیرین، دره‌های ژرف و رویشگاه گیاهان معطر چویل و ریواس

📸 تصویر شاخص و چشم‌انداز هوایی مکان

تصویر رشته‌کوه‌ها و قله آلپی چهل‌چشمه سقز - دانشنامه کهنشهر سقز گیان
📌 تصویر مستند و باکیفیت از محوطه تاریخی و بافت معماری اثر در شهرستان سقز

📖 پیشینه تاریخی، روایات و گزارش‌های باستان‌شناسی

رشته‌کوه‌ها و قله آلپی چهل‌چشمه (به کردی: چل‌چه‌مه) با ارتفاع ۳۱۳۷ متر، بام سرافراز شهرستان سقز و نگین کوهستان‌های سرکش زاگرس شمالی است. این رشته‌کوه باعظمت در ۵۶ کیلومتری جنوب شهر سقز و در حدفاصل سقز، مریوان و دیواندره قد برافراشته و یکی از سردسیرترین، برف‌گیرترین و زیباترین یخچال‌های طبیعی ایران به شمار می‌آید.

قله‌های شاخص و یال‌های صعود

کوهستان چهل‌چشمه دربرگیرنده بیش از ۲۰ قله باشکوه فراتر از ۲۸۰۰ متر است؛ از جمله قله شاه‌نشین، قله دالاش، کوه دوبرا، سلطان ئه‌خزه‌ر توو، باینچوب، افراسیاب و کل‌کوژ. قله شاه‌نشین چهل‌چشمه دارای یال‌های نامداری چون کل‌با، مله‌که‌وه، کانی زلیخا، گاوه لال و برده قبله است که در فصل بهار و تابستان میعادگاه هزاران کوهنورد از سراسر ایران می‌شود.

چشمه‌های خروشان و بهشت گیاهان دارویی

وجه تسمیه این رشته‌کوه به «چهل‌چشمه»، جوشش صدها چشمه زلال معدنی از دل صخره‌ها و برفچال‌هاست که سرچشمه اصلی رودخانه‌های قزل‌اوزن، زرینه‌رود و سیروان را تشکیل می‌دهند. دامنه‌های آلپی چهل‌چشمه خاستگاه غنی‌ترین گیاهان دارویی و معطر کوهی زاگرس نظیر چویل، ریواس، قارچ کوهی، کما و پونه وحشی است.

💡 عکس، سند یا روایتی از این اثر تاریخی دارید؟ در تکمیل دانشنامه سقز گیان سهیم شوید.